Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh

Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh

31/01/2018 10:49
Long Nhất

Trên mạng đang lan truyền câu chuyện về cô gái Tống Lạc Lạc (23 tuổi) ở thành phố Lan Châu (Trung Quốc), thay vì trở thành giáo viên mầm non sau khi tốt nghiệp sư phạm đã quyết định đi học nghề mộc, mở xưởng riêng của mình và có sự khởi đầu khá thuận lợi.


Cô gái Lạc Lạc ở thành phố Lan Châu (Trung Quốc) đang làm mộc

Bài học trên hoàn toàn đúng với câu thành ngữ “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”, ý nói người nào mà có một nghề đạt đến mức tinh thông, thuần thục, giỏi giang, tâm huyết, gắn bó với nghề đấy, thì sẽ đạt được thành công và vinh quang.

Ca sĩ, diễn viên hay cầu thủ bóng đá, … chính là những nghề mà đòi hỏi người theo phải có đủ đam mê, sự chuyên cần, khổ luyện thì mới mong có thành tựu và để được công chúng biết đến. Tuy vậy, không phải ai cũng đủ tài năng và may mắn để như Sơn Tùng – từ nghệ sĩ đường phố trở thành thần tượng âm nhạc của giới trẻ, hay Bùi Tiến Dũng – từ cậu bé phụ hồ trở thành thần bảo vệ khung gỗ của đội tuyển bóng đá U23 quốc gia Việt Nam. Đám đông, vì vậy vẫn nên đi theo lề lối thông thường, song chỉ là hãy làm tốt những việc mà mình giỏi nhất.


Thủ thành Bùi Tiến Dũng có một tuổi thơ cơ cực, từng phải đi phụ hồ

Năm 2010, chàng trai Ngô Bảo Xuân lần đầu tiên đại diện cho Đài Loan tham dự cuộc thi Vua Bánh mì thế giới (Lesaffre) tổ chức tại Pháp và giành giải quán quân. Vốn xuất thân cơ cực và phải nghỉ học từ sớm, sau khi mở được chuỗi tiệm hàng bánh mang tên mình, Ngô Bảo Xuân đã nhân danh người mẹ đã mất để lập nên một tổ chức từ thiện, hỗ trợ dạy nghề cho các học sinh nghèo ở những khu vực xa xôi hẻo lánh trên toàn Đài Loan. Có được thành công ấy, Ngô Bảo Xuân đã phải phấn đấu, khổ luyện không ngừng nghỉ để vượt qua những giới hạn về năng lực trí tuệ của bản thân, thậm chí sẵn sàng gạt bỏ mọi sĩ diện để năn nỉ đối thủ dạy lại bí quyết làm ra loại bánh mì ngon nhất cho mình – một tinh thần cầu tiến rất đáng khâm phục. Năm 2013, truyền hình Đài Loan đã phát sóng tập phim lẻ về hành trình đến với danh hiệu Vua bánh mì của Ngô Bảo Xuân – hoàn toàn dựa trên những dữ kiện có thật, một câu chuyện cực kỳ nhân văn và mang ý nghĩa giáo dục cao, rất phù hợp để cho giới trẻ Việt Nam tham khảo (*) Đáng chú ý, trong phim có đoạn khi được hỏi tại sao lại có thể ở lì cả ngày trong bếp, Ngô Bảo Xuân đã trả lời rằng ngoài bánh mì ra, anh cũng chẳng biết làm gì nữa. Phải chăng, đó chính là bí quyết – thoạt nghe tưởng như đơn giản song thực hiện lại khó vô cùng.


Ngô Bảo Xuân mang danh hiệu Vua bánh mì thế giới về cho Đài Loan năm 2010

Trái với các nước phát triển – nơi cá nhân thường có cơ hội và được khuyến khích phát triển bản thân tốt hơn, định hướng nghề nghiệp tại Việt Nam hôm nay đang tương đối lệch lạc. Điều này được thể hiện rõ nét nhất qua mỗi mùa thi, khi phần lớn gia đình và nhà trường đều không thể giúp học sinh hiểu về điểm mạnh-điểm yếu của bản thân, cũng như nắm bắt được xu thế để có những quyết định phù hợp hơn. Cụ thể, rất đông bạn trẻ đăng ký tham dự kỳ thi tuyển sinh đại học – cao đẳng nhưng không thể tự trả lời: học cho ai và học để làm gì. Chẳng hạn, một cô gái có năng khiếu vẽ và không giỏi với những con số, nhưng lại nghe theo cha mẹ đi học ngành kế toán, để rồi sau đó phải hối hận rằng đã không cân nhắc kỹ lưỡng. Hệ quả là, nền giáo dục của chúng ta đang cho ra lò cả trăm ngàn cử nhân mỗi năm, phần đông trong số đó không thể đáp ứng được những nhu cầu về chuyên môn của nhà tuyển dụng ban đầu; hay nhiều thủ khoa đầu ra phải tạm thời cất đi tấm bằng xuất sắc để nhận làm những công việc không đúng với chuyên ngành đào tạo. Trong lúc đó, nền kinh tế Việt Nam lại đang thiếu hụt trầm trọng nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ công nhân kỹ thuật, thợ lành nghề – dẫn tới năng suất lao động của chúng ta đang ở hàng thấp nhất ASEAN và chỉ bằng 87.4% của Lào.


Việt Nam đang đào tạo ra hàng trăm ngàn cử nhân thất nghiệp hay làm việc không đúng với chuyên môn

Nghiêm trọng hơn, chính định hướng nghề nghiệp yếu kém, nhất là ở thượng tầng, đã gây ra nhiều hậu quả tai hại cho đất nước, khi rất nhiều chức năng đã không được hoàn thành trọn vẹn. Chẳng hạn, không ít người dù thiếu chuyên môn và kỹ năng lập pháp nhưng lại đang ngồi trong Quốc hội để soạn thảo ra các dự luật gây tranh cãi vì còn tồn tại nhiều bất cập. Hay như rất nhiều tài nguyên và nguồn lực của đất nước, phần lớn thuộc khối quốc doanh, lại được giao vào tay những nhân sự – phần lớn đi lên từ phong trào hội đoàn, qua cất nhắc, bổ nhiệm hay luân chuyển ngành – chứ không phải các chuyên gia được đào tạo bài bản và giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực đó. Chẳng hạn, một người chỉ có thâm niên làm kế toán trưởng lại được giao phó trọng trách nặng nề là lèo lái tập đoàn dầu khí quốc gia – trụ cột của đất nước; hay một vị lãnh đạo tỉnh chỉ quen với công tác xóa đói giảm nghèo ở các địa phương miền núi lại được bổ nhiệm làm chủ tịch ủy ban quản lý vốn nhà nước trong các tập đoàn, với tổng tài sản lên tới hàng trăm tỷ USD. Khi chúng ta còn tiếp tục giữ tư duy như vậy thì tham nhũng, thất thoát, thậm chí đổ vỡ là điều hoàn toàn có thể dự đoán trước.


Yếu kém trong chính sách nhân sự, căn nguyên từ việc định hướng nghề nghiệp để lại nhiều hậu quả tai hại cho đất nước

Các phong trào “khởi nghiệp” đang trở thành mốt thời thượng ở Việt Nam, và chúng ta cũng đang đứng trước thách thức của một giai đoạn phát triển mới, khi mô hình tăng trưởng kiểu cũ đã tới hạn, không còn phát huy tác dụng, bắt buộc chúng ta phải đổi mới trong tư duy, bao gồm cả việc định hướng nghề nghiệp cho người dân. Hiện tại, Việt Nam vẫn chưa hội tụ đủ những nền tảng tài chính và công nghệ vững chắc như các nước tư bản phát triển lâu đời, cho nên việc trước mắt mà chúng ta có thể làm là phân định rạch ròi lại các chức năng, hướng tới chuyên môn hóa cao. Để thực hiện nhiệm vụ đó, thế hệ trẻ cần phải được giáo dục và thấm nhuần triết lý “nhất nghệ tinh”, rằng đại học không phải là con đường duy nhất.

Nguồn:
Video hot

Bình luậnViết cảm nhận